ιστορικό δημοσιεύσεων

Καλώς ήρθατε! στον προσωπικό δικτυακό τόπο του Βασίλη Συμεωνίδη

αρχική

 

φιλολογικά

 
έκθεση α΄ λυκείου
 
έκθεση β΄ λυκείου
 
έκθεση γ΄ λυκείου
 

λογοτεχνία

 

αρχαία

 

ιστορία σχολική

 

ιστορία

 

φιλοσοφία
 
εκτός ύλης
 
συζητώντας
 
εργασίες συναδέρφων
 
ιδέες διδασκαλίας
 
επικοινωνία

.................................

Βασίλης Συμεωνίδης

δικτυακός τόπος

με εκπαιδευτικό και διδακτικό σκοπό

 

 

η αντιγραφή είναι ελεύθερη με την υπενθύμιση ότι η αναφορά στην πηγή τιμά αυτόν που την κάνει

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

τεχνική υποστήριξη

Σταυρούλα Φώλια

μαθήματα αρχαίων ελληνικών

 σε αρχείο .doc

 

εισαγωγικά 1

 

προφορά και γραφή, ιστορική ορθογραφία

φθόγγος και γράμμα, δίφθογγος

 

 

Τα πρώτα γράμματα από αλφάβητα ελληνικών πόλεων1

 

 

Για να συνοψίσουμε (Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ)

Οι πρώτες προσπάθειες αλφαβητικής καταγραφής της γλώσσας αρ­χίζουν στην Ανατολή. Οι Φοίνικες δημιουργούν ένα αλφαβητικό σύ­στημα που καταγράφει όμως μόνο τα σύμφωνα.

Οι Έλληνες θα δανειστούν αυτό το σύστημα από τους Φοίνικες και θα το τελειοποιήσουν: το ελληνικό αλφαβητικό σύστημα καταγράφει όλους τους φθόγγους: φωνήεντα και σύμφωνα.

Η δημιουργία του αλφαβήτου δημιουργεί τους όρους για μια δημο­κρατία της γραφής, της πληροφορίας, της γνώσης. Και αυτό για­τί το αλφάβητο μαθαίνεται εύκολα και προσφέρεται για γενική χρή­ση. Δεν προϋποθέτει ειδικούς της γραφής και ειδικούς της ανά­γνωσης.

Η πρώτη αξιοποίηση αυτών των δημοκρατικών δυνατοτήτων του αλ­φαβήτου θα γίνει από τις αρχαίες ελληνικές δημοκρατίες. Και η πιο σημαντική από αυτές είναι η Αθήνα.

[Α.Φ. Χριστίδης, Ιστορία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, ΙΝΣ, σελ. 106-107]

 

 

βλέπε: Γραμματική Αρχαίας Ελληνικής, σ. 7-16

 

 

τόνοι και πνεύματα

(πότε καθιερώθηκαν; ποια ανάγκη εξυπηρετούσαν;)

 

βλέπε: Γραμματική Αρχαίας Ελληνικής, σ. 17-23

 

 

Για να συνοψίσουμε (ΠΩΣ ΠΡΟΦΕΡΟΝΤΑΝ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ)

Όταν μιλάμε για την προφορά των αρχαίων ελληνικών, εννοούμε συ­νήθως την προφορά της διαλέκτου της Αθήνας (της αττικής δια­λέκτου) κατά τον 5ο και 4ο αιώνα π.Χ.

Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι στα αρχαία ελληνικά υπήρχαν διακρίσεις (μακρά/βραχέα φωνήεντα) και είδη φθόγγων (π.χ. το [h], το [w] (δίγαμμα), το [zd] (ζ), τα [ph] (φ), [th] (θ), [kh] (χ)) που δεν υπάρχουν στη σημερινή ελληνική γλώσσα. Επίσης, ο τονισμός βασιζόταν στο ύψος της φωνής και ήταν μελωδικός, και όχι στην ένταση (δυναμικός τόνος, όπως στα νέα ελληνικά). Διαβάζοντας τα αρχαία ελληνικά κείμενα με τη νεοελληνική προφορά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα αρχαία ελληνικά προφέρονταν διαφορετικά.

[Α.Φ. Χριστίδης, Ιστορία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, ΙΝΣ, σελ. 116-117]

 

 

 

παραδείγματα2 (άνοιγμα νέου παράθυρου, μετάβαση στο γιουτιούμπ)

1. προφορά αρχαίας ελληνικής, λέξεις

2. προφορά αρχαίας ελληνικής, Δημοσθένης, Υπέρ Κτησιφώντος, περί στεφάνου 199-200

3. προφορά αρχαίας ελληνικής, Όμηρος

 

 

 

προσοχή στα «δύσκολα» σημεία της γραμματικής

1. δίχρονα φωνήεντα (σ. 12)

2. θέσει μακρόχρονη συλλαβή (σ. 15)

3. κανόνες τονισμού (σ. 17-19)

4. κράση/ κορωνίδα (σ. 27)

  

 

1. (Jeffery, L.H. 1990. The Scripts of Archaic Greece. Oξφόρδη: Oxford University Press)

Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα, http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/history/thema_15/10.html

και Α.Φ. Χριστίδης, Ιστορία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, ΙΝΣ, σ. 98

2. ακόμα μπορείς να δεις:

γραφή και προφορά της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, http://o-mikron.blogspot.gr/2009/10/blog-post_14.html

ερασμιακή ανάγνωση αρχαίων ελληνικών κειμένων, http://o-mikron.blogspot.gr/2009/10/blog-post_26.html

για την προφορά της αρχαίας ελληνικής (Ευάγγελος Β. Πετρούνιας), http://o-mikron.blogspot.gr/2009/10/blog-post_13.html

 

 

 

 

 

εισαγωγικά 2

 

βασικές αρχές της διδασκαλίας1

Από τον κόσμο στη γλώσσα.

Από το κείμενο στη λέξη, στο συντακτικό της ρόλο και στο γραμματικό της τύπο. Από τη γνώση της γλώσσας στη γνώση για τη γλώσσα.

Από τα νεοελληνικά στα αρχαία, δηλαδή από τα γνωστά στα άγνωστα. Επισήμανση των διαφορών που έχει η αρχαία ελληνική γλώσσα από τη νεοελληνική και εξήγηση αυτών των διαφορών.

 

 

 

Για να συγκεφαλαιώσουμε (Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ)

Η βασική δομή της αρχιτεκτονικής της γλώσσας, της κάθε γλώσσας, είναι η πρόταση. Με την πρόταση «χτίζεται» η γλωσσική επικοινωνία, ο διάλογος. Ο λόγος είναι διάλογος. Η πρόταση «κατασκευάζεται» από τον συνδυασμό ονόματος (ή υποκειμένου) και κατηγορήματος. Το όνομα δηλώνει κάτι το ειδικό και το κατηγόρημα κάτι το γενικό, και αυτό είναι το μεγάλο μυστικό της γλώσσας. Στην ανθρώπινη γλώσσα το ειδικό, το συγκεκριμένο, «κολυμπάει» πάντα μέσα στο γενικό. […]

Όλες οι γλώσσες έχουν την ίδια αρχιτεκτονική, όλες βασίζονται στις προτάσεις - στο όνομα και στο κατηγόρημα. Οι διαφορές τους βρίσκονται στα μέσα που χρησιμοποιούν για να «οργανώσουν» την πρόταση. Η αρχαία ελληνική ήταν μια κλιτή, συνθετική γλώσσα. Η νέα ελληνική έχει χάσει πολλά από τα κλιτά, συνθετικά στοιχεία      της αρχαίας ελληνικής και έγινε περισσότερο αναλυτική.

[Α.Φ. Χριστίδης, Ιστορία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, ΙΝΣ, σελ. 139]

 

 

διάλεκτοι της αρχαίας ελληνικής

 

βλέπε: Γραμματική Αρχαίας Ελληνικής, σ. 9

 

 

παράδειγμα, πρώτο κείμενο

Ηρόδοτος, Ιστορία 5 (Τερψιχόρη) 17-21 (εδώ)

 

 

 

1. Βλέπε και: α) Διαγνωστική αξιολόγηση με άτυπες μορφές στο μάθημα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και γραμματείας (2009-10) http://users.sch.gr//symfo/sholio/arhea/zdiagnostiki-axiologisi.htm
β) Αρχαία στην Α΄ Λυκείου, στάσεις, απόψεις και γνώσεις των μαθητών (2010-11) http://users.sch.gr//symfo/sholio/arhea/zdiagnostiki-axiologisi2010.htm
 

 

 

Ερασιτεχνική δημιουργία τον Οκτώβριο του 2004.  Τελευταία ενημέρωση:  Κυριακή, 08 Μαρτίου 2015.