ιστορικό δημοσιεύσεων

Καλώς ήρθατε! στον προσωπικό δικτυακό τόπο του Βασίλη Συμεωνίδη

αρχική

 

φιλολογικά

 
έκθεση α΄ λυκείου
 
έκθεση β΄ λυκείου
 
έκθεση γ΄ λυκείου
 

λογοτεχνία

 

αρχαία

 

ιστορία σχολική

 

ιστορία

 

φιλοσοφία
 
εκτός ύλης
 
συζητώντας
 
εργασίες συναδέρφων
 
ιδέες διδασκαλίας
 
επικοινωνία

.................................

Βασίλης Συμεωνίδης

δικτυακός τόπος

με εκπαιδευτικό και διδακτικό σκοπό

 

 

η αντιγραφή είναι ελεύθερη με την υπενθύμιση ότι η αναφορά στην πηγή τιμά αυτόν που την κάνει

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

τεχνική υποστήριξη

Σταυρούλα Φώλια

αναφορικές προτάσεις

με βάση το βιβλίο του Α.Β. Μουμτζάκη, Αρχαία Ελληνικά Α΄ Λυκείου (ΟΕΔΒ, 1995) σελ. 266-268 και 364-365

 

1. Οι αναφορικές προτάσεις εισάγονται

- με αναφορικές αντωνυμίες (ὅς, ὅσπερ, οἷος, ὅσος κτλ.) ή

- με αναφορικά επιρρήματα (ὡς, ὥσπερ, ὅπως, ὅπου κτλ.)

και αναφέρονται σε κάποιον όρο της πρότασης που υπάρχει ή εννοείται:

Οἱ ἄλλοι πάντες, ὅσοι φεύγουσιν ἀδίκως.

Ἄχθομαι ὥσπερ εἰκός ἐστιν.

Μια αναφορική πρόταση, όπως και στα ν.ε., μπορεί να είναι υποκείμενο, κατηγορούμενο, αντικείμενο ή προσδιορισμός.

 

προσοχή: Η αναφορική αντωνυμία ὅς, ἥ, ὅ στην αρχή μιας περιόδου ή ημιπεριόδου πολλές φορές δεν εισάγει δευτερεύουσα αναφορική πρόταση αλλά κύρια πρόταση, και τότε η αναφορική αντωνυμία ισοδυναμεί με δεικτική:

ὅς = οὗτος, ἥ = αὕτη, ὅ = τοῦτο

 

 

ασκήσεις

 

1. Να βρεις τις αναφορικές και τις κύριες προτάσεις:

α) Όσα μὲν δὴ ἐν τῇ Κύρου ἀναβάσει οἱ  Ἕλληνες ἔπραξαν μέχρι τῆς μάχης, ἐν τῷ πρόσθεν λόγῳ δεδήλωται.

β) Αἱ ὄχθαι αὗται, ἔφ' ὧν παρατεταγμένοι οὗτοι ἧσαν, τρία ή τέτταρα πλέθρα ἀπό τοῦ ποταμοῦ ἀπεῖχον.

γ) Λυκοῦργος «οὔκ» ἔφη «πόλιν εἶναι ἄτείχιστον, ἡτις ἄνδράσι καὶ οὐ πλίνθοις ἐστεφάνωται».

 

2. Να σχηματίσεις την αναφορική πρόταση με την αντωνυμία που θα επιλέξεις στον κατάλληλο τύπο (ὅς, ἥ, ὅ, ὅσπερ, ἥπερ, ὅπερ, ὅσος, ὅση, ὅσον):

α) Λέξω ὑμῖν παράδειγμα ……... πόλις ευνομούμενη χρῆται.

β) Ῥητόρων ἐκεῖνα μᾶλλον ἀποδεξόμεθα, ἐν ……... τὴν ἀρετὴν ἐπῄνεσαν.

γ) Ἐμίσει πάντας, ……... αὐτόν ἠδίκουν.

δ) Πρόδικος ὁ σοφὸς ἐν τῷ συγγράμματι τῷ περί Ἡρακλέους, ……... δὴ καὶ πλείστοις ἐπιδείκνυται, τοιάδε λέγει ……... ἐγὼ μέμνημαι.

 

3. Να συνδέσεις τις αναφορικές προτάσεις της β' στήλης με τις προτάσεις της α' στήλης, αφού προσθέσεις την αναφορική αντωνυμία ὅς, ἥ, ὅ στον κατάλληλο τύπο:

α) Ὁ Λυκοῦργος νδρα πέστησε κρατεν τν παίδων.

β) Οὗτος ἐστιν ὁ ἀνὴρ    

γ) Ὁ κατήγορος φθονεῖ τούτους 

δ) Ἐρῶ διὰ βραχυτάτων

ε) Οἶδα ὅτι, ὦ ἄνδρες δικασταί, τὰ δίκαια ψηφιεῖσθε

στ) Μὴ ἀφέλησθέ με ταῦτα          

1) ……... οἱ ἄλλοι ἐλεοῦσιν.

2) ……... καὶ ἐγώ ὑμῶν δέομαι.

3) ……... καὶ παιδονόμος καλεῖται.

4) ……... νεωτέρῳ μοι ὄντι ἔδοτε.

5) ……... πάλαι ζητεῖς.

6) ὑπέρ ……... μοι προσήκει λέγειν.

 

 

  

Μερικές αναφορικές προτάσεις έχουν επιρρηματική σημασία, δηλαδή ισοδυναμούν με:

α) αιτιολογικές:

θαυμαστὸν ποιεῖς, ὅς ἡμῖν οὐδὲν δίδως (= ἐπεὶ ἡμῖν οὐδὲν ... ).

β) τελικές, που εκφέρονται με μέλλοντα της οριστικής:

εἵλοντο τριάκοντα ἄνδρας, oἵ τοὺς πατρίους νόμους συγγράψουσι (= ίνα τούς πατρίους νόμους συγγράψουσι).

γ) αποτελεσματικές, που εκφέρονται όχι μόνο με ρήμα αλλά και με απαρέμφατο, όπως οι δευτερεύουσες αποτελεσματικές:

Τοσοῦτον χωρίον κατέσχομεν, ὅσον τοὺς ἐσχατους λόχους ἔξω γενέσθαι τῶν πολεμίων κεράτων (= ώστε τούς ἐσχατους λόχους έξω γενέσθαι ... )

δ) υποθετικές που χρησιμοποιούνται ως υποθέσεις σε έναν υποθετικό λόγο και εκφέρονται με τις εγκλίσεις των υποθετικών προτάσεων:

οὕς ἄν ὑμεῖς ἕλησθε ἄρχοντας, ἐν οὐδεμιᾷ χώρᾳ ἔσονται (= ἐάν τινας ὑμεῖς ἕλησθε ἄρχοντας... ).

 

 

ασκήσεις

 

1. Να βρεις τη σημασία των παρακάτω επιρρηματικών αναφορικών προτάσεων και να τις διατυπώσεις ως επιρρηματικές προτάσεις με τον αντίστοιχο σύνδεσμο:

α) Ἀπόκριναι ὅ,τι ἄν σε ἐρωτῶ   α1) Ἀπόκριναι ἄν τί σε ἐρωτῶ.

β) Νέος ἀπόλλυται, ὅντιν' ἄν φιλῶσι θεοί.

γ) Ἡγεμόνα δεῖ αἰτεῖν, ὅς ἡμᾶς ἐνθένδε ἀπάξει.

δ) Μωραίνει Κύριος, ὅν βούλεται ἀπολέσαι.

ε) Οὐδεμία παραίνεσις οὕτω καλή ἐστι, ἥτις τοὺς μὴ ὄντας ἀγαθοὺς ποιήσει αγαθούς.

στ) Τιμωρούνται δὲ καὶ κολάζονται οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι οὕς ἄν οἴωνται ἀδικεῖν.

ζ) Ὕστερον ναυτικὸν παρεσχεύαζον ὅ,τι πέμψουσιν ἐς τὴν Λέσβον.

η) Πῶς οὐκ ἀμαθία ἐστίν αὕτη ἡ ἐπονείδιστος, ἡ τοῦ οἴεσθαι εἰδέναι ἅ οὐκ οἶδεν;

Ερασιτεχνική δημιουργία τον Οκτώβριο του 2004.  Τελευταία ενημέρωση:  Κυριακή, 08 Μαρτίου 2015.