ιστορικό δημοσιεύσεων

Καλώς ήρθατε! στον προσωπικό δικτυακό τόπο του Βασίλη Συμεωνίδη

αρχική

 

φιλολογικά

 
έκθεση α΄ λυκείου
 
έκθεση β΄ λυκείου
 
έκθεση γ΄ λυκείου
 

λογοτεχνία

 

αρχαία

 

ιστορία σχολική

 

ιστορία

 

φιλοσοφία
 
εκτός ύλης
 
συζητώντας
 
εργασίες συναδέρφων
 
ιδέες διδασκαλίας
 
επικοινωνία

.................................

Βασίλης Συμεωνίδης

δικτυακός τόπος

με εκπαιδευτικό και διδακτικό σκοπό

 

 

η αντιγραφή είναι ελεύθερη με την υπενθύμιση ότι η αναφορά στην πηγή τιμά αυτόν που την κάνει

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

τεχνική υποστήριξη

Σταυρούλα Φώλια

[Ταῦτα μὲν οὖν τὰ ἐρωτικὰ ἴσως, ὦ Σώκρατες, κἂν σὺ μυηθείης]

σε αρχείο .doc
 

από τον κόσμο…

 

Για τον Πλάτωνα δεν χρειάζεται να πούμε πολλά, είναι από τους σταρ της αρχαιότητας και η φιλοσοφία του διαπότισε τη δυτική σκέψη ως τις μέρες μας. Εκεί που θα πρέπει να σταθούμε είναι ίσως σε πτυχές που συνήθως παραγνωρίζουμε ή αποσιωπούμε. Στο παρακάτω απόσπασμα από το Συμπόσιο η Διοτίμα1 μιλάει στον Σωκράτη για τον έρωτα.

 

 

… στο κείμενο…

 

Πλάτωνος Συμπόσιο, 210 α-ε (η Διοτίμα1 μιλάει στον Σωκράτη)

 

XXVIII. Ταῦτα μὲν οὖν τὰ ἐρωτικὰ ἴσως, ὦ Σώκρατες, κἂν σὺ [210a] μυηθείης· τὰ δὲ τέλεα καὶ ἐποπτικά, ὧν ἕνεκα καὶ ταῦτα ἔστιν, ἐάν τις ὀρθῶς μετίῃ, οὐκ οἶδ᾽ εἰ οἷός τ᾽ ἂν εἴης. ἐρῶ μὲν οὖν, ἔφη, ἐγὼ καὶ προθυμίας οὐδὲν ἀπολείψω· πειρῶ δὲ ἕπεσθαι, ἂν οἷός τε ᾖς.

 

δεῖ γάρ, ἔφη, τὸν ὀρθῶς ἰόντα ἐπὶ τοῦτο τὸ πρᾶγμα ἄρχεσθαι μὲν νέον ὄντα ἰέναι ἐπὶ τὰ καλὰ σώματα, καὶ πρῶτον μέν, ἐὰν ὀρθῶς ἡγῆται ὁ ἡγούμενος, ἑνὸς αὐτὸν σώματος ἐρᾷν καὶ ἐνταῦθα γεννᾷν λόγους καλούς,

 

ἔπειτα δὲ αὐτὸν κατανοῆσαι ὅτι τὸ κάλλος [210b] τὸ ἐπὶ ὁτῳοῦν σώματι τῷ ἐπὶ ἑτέρῳ σώματι ἀδελφόν ἐστι, καὶ εἰ δεῖ διώκειν τὸ ἐπ᾽ εἴδει καλόν, πολλὴ ἄνοια μὴ οὐχ ἕν τε καὶ ταὐτὸν ἡγεῖσθαι τὸ ἐπὶ πᾶσιν τοῖς σώμασι κάλλος· τοῦτο δ᾽ ἐννοήσαντα καταστῆναι πάντων τῶν καλῶν σωμάτων ἐραστήν, ἑνὸς δὲ τὸ σφόδρα τοῦτο χαλάσαι καταφρονήσαντα καὶ σμικρὸν ἡγησάμενον·

 

μετὰ δὲ ταῦτα τὸ ἐν ταῖς ψυχαῖς κάλλος τιμιώτερον ἡγήσασθαι τοῦ ἐν τῷ σώματι, ὥστε καὶ ἐὰν ἐπιεικὴς ὢν τὴν ψυχήν τις κἂν σμικρὸν ἄνθος [210c] ἔχῃ, ἐξαρκεῖν αὐτῷ καὶ ἐρᾷν καὶ κήδεσθαι καὶ τίκτειν λόγους τοιούτους καὶ ζητεῖν, οἵτινες ποιήσουσι βελτίους τοὺς νέους, ἵνα ἀναγκασθῇ αὖ θεάσασθαι τὸ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασι καὶ τοῖς νόμοις καλὸν καὶ τοῦτ᾽ ἰδεῖν ὅτι πᾶν αὐτὸ αὑτῷ ξυγγενές ἐστιν, ἵνα τὸ περὶ τὸ σῶμα καλὸν σμικρόν τι ἡγήσηται εἶναι.

 

μετὰ δὲ τὰ ἐπιτηδεύματα ἐπὶ τὰς ἐπιστήμας ἀγαγεῖν, ἵνα ἴδῃ αὖ ἐπιστημῶν κάλλος, καὶ βλέπων πρὸς [210d] πολὺ ἤδη τὸ καλὸν μηκέτι τῷ παρ᾽ ἑνί, ὥσπερ οἰκέτης, ἀγαπῶν παιδαρίου κάλλος ἢ ἀνθρώπου τινός ἢ ἐπιτηδεύματος ἑνός, δουλεύων φαῦλος ᾖ καὶ σμικρολόγος, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸ πολὺ πέλαγος τετραμμένος τοῦ καλοῦ καὶ θεωρῶν πολλοὺς καὶ καλοὺς λόγους καὶ μεγαλοπρεπεῖς τίκτῃ καὶ διανοήματα ἐν φιλοσοφίᾳ ἀφθόνῳ, ἕως ἂν ἐνταῦθα ῥωσθεὶς καὶ αὐξηθεὶς κατίδῃ τινὰ ἐπιστήμην μίαν τοιαύτην, ἥ ἐστι καλοῦ [210e] τοιοῦδε. πειρῶ δέ μοι, ἔφη, τὸν νοῦν προσέχειν ὡς οἷόν τε μάλιστα.

 

1. πώς προσπαθεί η Διοτίμα να παροτρύνει τον Σωκράτη ώστε να παρακολουθήσει τη σκέψη της;

2. Παρακολουθήστε βήμα βήμα την πορεία προς τον έρωτα της επιστήμης του ωραίου.

 

 

 

… στη λέξη

συντακτικές και γραμματικές ασκήσεις ανάλογα με την πορεία της διδασκαλίας

 

Συντακτικό (για το 210a-b)

1. Βρείτε στο κείμενο:

α. τέσσερις προσδιορισμούς ομοιόπτωτους επιθετικούς

β. τέσσερις προσδιορισμούς επιρρηματικούς εμπρόθετους

γ. δύο προσδιορισμούς ομοιόπτωτους κατηγορηματικούς

δ. δύο απαρέμφατα που έχουν θέση υποκειμένου

ε. δύο απαρέμφατα που έχουν θέση αντικειμένου

στ. δύο επιθετικές μετοχές

 

Γραμματική (για το 210a-b)

 

μυηθείης: δεύτερο ενικό, ευκτική, παθητικός αόριστος, μέση φωνή του μυῶ (μυέω)

μυέω (μύω), μέλ. -ήσω, αόρ. αʹ μύησα — Παθ. παρακ. μεμύημαι, αόρ. αʹ μυήθην· I. εισάγω στα μυστήρια, μυσαι, σε Δημ. — στην Παθ., εισάγομαι στα μυστήρια, κατηχούμαι, σε Ηρόδ., Αριστοφ.· ο μεμυημένοι, αυτοί που έχουν εισαχθεί στα μυστήρια, οι μυημένοι, σε Αριστοφ.· με σύστ. αντ., εισάγομαι σε κάτι, τ Καβείρων ργια μεμύηται, στα μυστήρια των Καβείρων, σε Ηρόδ.· τ μεγάλα (ενν. μυστήρια) μεμύησαι, σε Πλάτ. II. γενικά, διδάσκω, καθοδηγώ, με απαρ. μύησάς τινα δεν, σε Ανθ.

http://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/tools/liddel-scott/index.html

 

μετίῃ:  τρίτο ενικό,  υποτακτική, ενεστώτας, μέση φωνή του μετέρχομαι

μετ-έρχομαι, Αιολ. και Δωρ. πεδ-έρχομαι, μέλ. μετ-ελεύσομαι (στην Αττ., ο παρατ. και ο μέλ. είναι δανεισμένοι από το μέτειμι, βλ. αυτ.)· αποθ., με αόρ. βʹ μετ-λθον, παρακ. -ελήλυθα· I. έρχομαι ή πηγαίνω ανάμεσα σε άλλους, με δοτ. πληθ. ή αμτβ., σε Όμηρ.· μετελθών, έχω πάει ανάμεσα στις τάξεις του στρατεύματος, σε Ομήρ. Ιλ. II. πηγαίνω σε άλλο μέρος, στο ίδ.· απλώς, έρχομαι μετά, ακολουθώ, σε Πίνδ. III. 1. με αιτ., ακολουθώ, πηγαίνω προς αναζήτηση, πηγαίνω προς έρευνα, σε Ομήρ. Ιλ., Αττ.· γενικά, αναζητώ, στοχεύω, αποσκοπώ, σε Ευρ., Θουκ. 2. με εχθρική σημασία, καταδιώκω, σε Ομήρ. Ιλ., Ηρόδ., Αττ.· με αιτ. πράγμ., ζητώ να εκδικηθώ, σε Αισχύλ., Ευρ.· έπειτα, με διπλή αιτ. προσ. και πράγμ., μετέρχομαί τί τινα, παίρνω εκδίκηση για ένα έγκλημα από κάποιον, σε Ευρ. 3. λέγεται για πράγματα, επιζητώ, στοχεύω, επιδιώκω μια δουλειά, σε Όμηρ., Αττ. 4. πλησιάζω με προσευχές, Λατ. adire, prosequi, τινα, σε Ηρόδ., Ευρ.· επιδιώκω, ζητώ την νίκη, σε Πίνδ.

http://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/tools/liddel-scott/index.html

  

ἐρᾷν:  απαρέμφατο  ενεστώτα,  ενεργητική φωνή του ἐρῶ=αγαπώ (υπάρχει και ἐρῶ=χύνω)

ράω (Α), χρησιμ. στην Ενεργ., μόνο σε ενεστ. και παρατ. (στους Ποιητές ραμαι, ράμην)· παρατ. ρων — Παθ., βʹ ενικ. ευκτ. ρο, απαρ. ρσθαι, μτχ. ρώμενος· αλλά, ράομαι, επίσης ως αποθ., γʹ ενικ. ρται· I. αγαπώ, είμαι ερωτευμένος, με γεν. προσ., σε Ξεν. κ.λπ.· με σύστ. αιτ., ρν ρωτα, σε Ευρ.· απόλ., ρν, εραστής, αντίθ. προς ρωμένη, η αγαπημένη, σε Ηρόδ. II. λέγεται για πράγματα, αγαπώ ή ποθώ παθιασμένα, τυραννίδος, σε Αρχίλ.· μάχης, σε Αισχύλ.· και με απαρ., επιθυμώ να κάνω κάτι,σε Σοφ., Ευρ.

ράω (Β), εκχέω, χύνω έξω, εξεμώ, σε Αισχύλ

http://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/tools/liddel-scott/index.html

  

γεννᾷν: απαρέμφατο ενεστώτα,  ενεργητική του  γεννῶ (γεννάω)

γεννάω (γέννα), μέλ. -ήσω, 1. Ενεργ. του γίγνομαι (πρβλ. γείνομαι II), λέγεται για τον πατέρα, γεννώ, δημιουργώ, σε Αισχύλ., Σοφ.· σπάνια χρησιμ. για τη μητέρα, τίκτω, γεννώ, σε Αισχύλ.· ο γεννήσαντες, οι γονείς, σε Ξεν.· τ γεννώμενον, το τέκνο, σε Ηρόδ.· όπως το φύω I. 2., όπως: κν σμα γεννήσ μέγα, ακόμα κι αν μεγαλώσει, αποκτήσει μεγάλο σώμα, δηλ. ακόμα κι αν έχει γιγάντεια κορμοστασιά, σε Σοφ. 2. μεταφ., παράγω, δίνω αρχή σε κάτι,σε Πλάτ.

http://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/tools/liddel-scott/index.html

 

 

 

1. Η Διοτίμα φέρεται ότι έζησε στο β' μισό του 5ου αι. π.Χ. και συγκαταλέγεται μαζί με τους Πυθαγόρα, Σωκράτη, Ιπποκράτη και Πλάτωνα, στους μεγάλους κλασσικούς δασκάλους του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Φέρεται σαν ιέρεια στην Αρχαία Μαντινεία, φιλόσοφος, Πυθαγόρεια και μάλιστα γνώστρια της πυθαγόρειας αριθμοσοφίας. Η κύρια αναφορά και η φιλοσοφική φυσιογνωμία της Διοτίμας βρίσκεται στο λόγο του Σωκράτη στο "Συμπόσιο" (ή "περί Έρωτος") του Πλάτωνα, όπου εμφανίζεται σαν πολύ σημαντικό πρόσωπο. Στο ίδιο έργο ο Σωκράτης αναφέρεται σ'αυτήν ως δασκάλα του λέγοντας ότι ήταν ιέρεια στην Μαντίνεια και ότι τελούσε τον καθαρμό των Αθηναίων μετά το λοιμό του 429 π. Χ. Ο Σωκράτης δηλώνει ότι οφείλει σ' αυτήν ακριβώς τις απόψεις του για τον έρωτα, ως πόθο και κίνητρο για το ωραίο και αληθινό. Σε ένα μεγάλο μέρος ο λόγος του είναι η αφήγηση του διαλόγου περί Έρωτος που είχε με αυτήν. Ουσιαστικά πρόκειται για το λόγο και τη διδασκαλία της Διοτίμας. Το διάλογο αυτό ο Σωκράτης μεταφέρει στους φίλους του, διδάσκοντας ό,τι ο ίδιος είχε προηγουμένως μάθει για τον Έρωτα από αυτήν, η οποία "σε αυτό το θέμα ήταν πολύ σοφή".

http://arcadia.ceid.upatras.gr/arkadia/arcadia-hist/topics/diotima.html

 

 

 

Ερασιτεχνική δημιουργία τον Οκτώβριο του 2004.  Τελευταία ενημέρωση:  Κυριακή, 08 Μαρτίου 2015.