ιστορικό δημοσιεύσεων

Καλώς ήρθατε! στον προσωπικό δικτυακό τόπο του Βασίλη Συμεωνίδη

αρχική

 

φιλολογικά

 
έκθεση α΄ λυκείου
 
έκθεση β΄ λυκείου
 
έκθεση γ΄ λυκείου
 

λογοτεχνία

 

αρχαία

 

ιστορία σχολική

 

ιστορία

 

φιλοσοφία
 
εκτός ύλης
 
συζητώντας
 
εργασίες συναδέρφων
 
ιδέες διδασκαλίας
 
επικοινωνία

.................................

Βασίλης Συμεωνίδης

δικτυακός τόπος

με εκπαιδευτικό και διδακτικό σκοπό

 

 

η αντιγραφή είναι ελεύθερη με την υπενθύμιση ότι η αναφορά στην πηγή τιμά αυτόν που την κάνει

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

τεχνική υποστήριξη

Σταυρούλα Φώλια

η χρήση της γενικής

 

με βάση το βιβλίο του Α.Β. Μουμτζάκη, Αρχαία Ελληνικά Α΄ Λυκείου (ΟΕΔΒ, 1995) σελ. 180-184

δες και το κείμενο [μόλις αὐτοῦ σκέπουσι τὴν γαστέρα ἀσπίδες τρεῖς ἢ τέσσαρες]

 

Η γενική χρησιμοποιείται ως

α) ετερόπτωτος προσδιορισμός

β) επιρρηματικός προσδιορισμός

γ) αντικείμενο

 

α) Η γενική ως ετερόπτωτος προσδιορισμός (ή γενική προσδιοριστική) προσδιορίζει ουσιαστικά ή επίθετα:

Πεποιήκασιν ἄξια ἐπαίνων.

Ἔσονται παῖδες αὐτῶν.

Καταστήσεται ἐπίτροπος τῶν παίδων.

Βλ. ΣΑΕ § 32, 33, 34

 

β) Η γενική ως επιρρηματικός προσδιορισμός προσδιορίζει ρήματα, ή και άλλες λέξεις, και δηλώνει όπως και το επίρρημα χρόνο, αιτία, ποσό κτλ.:

Τὸ πλοῖο ἥξει τῆς ἐπιούσης ἡμέρας (=την επόμενη μέρα· δηλώνει χρόνο)

Πόσου διδάσκει Εὔηνος; (=με πόσα χρήματα ...· δηλώνει ποσό).

Βλ. ΣΑΕ § 43.

 

γ) Η γενική ως αντικείμενο συμπληρώνει την έννοια ενός μεταβατικού ρήματος:

Μέμνηνται τοῦ θανάτου.

Οὐ μετέσχον θνητοῦ γήρως.

Οὗτοι κήδονται ταῆς πόλεως.

Αντικείμενο σε γενική παίρνουν τα ρήματα που σημαίνουν: μνήμη, φροντίδα, συμμετοχή, επιτυχία, αρχή, απαλλαγή κτλ. Βλ. ΣΑΕ § 51.

 

 

ασκήσεις

 

1. Να βρεις τα αντικείμενα στις παρακάτω προτάσεις:

α) Χρὴ μεμνῆσθαι μὴ μόνον τοῦ θανάτου ταῶν τετελευτηκότων.

β) Εἰ δὲ γήρως θνητοῦ μὴ μετέσχον, ἀλλ' εὐδοξίαν ἀγήρατον εἰλήφασιν.

γ) Κῦρος ἐπεμελεῖτο καὶ τῶν παρ’ ἑαυτῶ βαρβάρων.

δ) Πρῶτοι οἱ Ἀθηναῖοι ἐπαύσαντο τῆς μάχης.

ε) Τῶν μὲν τιμῶν μετέχειν βούλεσθε, τῶν δὲ κινδύνων οὔ.

στ) Οὕτω ταχὺ τῶν τοῦ πατρὸς ἐντολῶν ἐπελάθου;

 

 

2. Να διατυπώσεις τις παρακάτω προτάσεις διαφορετικά, αντικαθιστώντας το ρήμα της πρότασης με το ρήμα που δίνεται:

α) Ὁρῶ τοὺς πολεμίους προσιόντας (ἀκούω).

β) Διηγεῖται τὸν λοιμὸν (μέμνηται).

γ) Οἱ τετελευτηκότες δόξαν ἀγήρατον λαμβάνουσιν (μετέχουσιν).

δ) Οἱ ἄρχοντες τῆς πόλεως ἠγάπων τοὺς πολίτας (ἐκήδοντο).

ε) Οὗτοι ἐχουσι νῦν τὰ πάντα (στεροῦνται).

 

 

3. Να βρεις τι είναι συντακτικώς οι λέξεις στη γενική (αντικείμενα, ετερόπτωτοι ή επιρρηματικοί προσδιορισμοί) και ποιες λέξεις προσδιορίζουν:

α) Ἀνδρῶν ἐπιφανῶν πᾶσα γῆ τάφος.

β) Μετεσχήκαμεν ὑμῖν καὶ θυσιῶν και ἑορτῶν.

γ) Ἐφείποντο τῶν πολεμίων τινὲς καὶ τὰ μὴ δυνάμενα τῶν ὑποζυγίων ἥρπαζον.

δ) Οἱ νέοι ὀρέγονται παιδείας.

ε) Ἐν ταῖς Αθήναις νυκτὸς ἐλέγετο ἡ συμφορά.

στ) Τῶν Ἀθηναίων ἡ βουλὴ ἐτύγχανεν ἐν ἀκροπόλει καθημένη.

ζ) Περιιόντες αὐτοῦ διατρίψωμεν, ἕως ἄν φῶς γένηται.

 

 

4. Να σχηματίσεις προτάσεις βάζοντας τις λέξεις στη σωστή σειρά και στο σωστό τύπο. (Τα ονόματα και οι αντωνυμίες δίνονται στην ονομαστική και τα ρήματα στο α' ενικό πρόσωπο του ενεστώτα):

α) Οἱ Ἀθηναῖοι, πρῶτοι, ἡ μάχη, ἐπαυσάμην.

β) Βασιλεύς, γῆ, πολλή, ἄρχω.

γ) Ξέρξης, χρήματα, εὐπορῶ, φείδομαι, καὶ οὐ.

δ) Οἱ θεοί, πάντες, ἄνθρωποι, ἐπιμελοῦμαι.

ε) Ἐπισθένης, Ἀμφιπολίτης, oἱ πελτασταί, ἦρχον.

στ) Ὁ υἱός, ὁ πατήρ, οὐδέν διαφέρει.

 

 

5. Να μεταφερθούν στα αρχαία ελληνικά:

α) Φροντίστε τα παιδιά.

β) θυμάται τις παλιές πράξεις.

γ) Έχουμε ακούσει πολλούς ρήτορες.

δ) Δε μετέχουμε σ' αυτές τις θυσίες.

ε) Κάνετε, νέοι, έργα άξια για έπαινο.

 

 

6. Να βρεις ποιες λέξεις προσδιορίζουν οι ετερόπτωτοι προσδιορισμοί σε γενική και να διατυπώσεις τη φράση με τον ίδιο προσδιορισμό ως ομοιόπτωτο:

Παράδειγμα Ὀλίγοι τῶν στρατιωτῶν ἀπέθανον: η γενική προσδιορίζει τη λέξη ολίγοι, άρα: ολίγοι στρατιῶται... :

α) Σωκράτης οὐδένα πώποτε ἀνθρώπων ἀγαθοῦ τινος ἀπεστέρησεν.

β) Πολλοί τὸ λαβεῖν τι τῶν ἀλλοτρίων μέγιστον ἀγαθὸν νομίζουσιν.

γ) Ἐνταῦθα ἦν Ἀσκληπιοῦ ἄγαλμα ὀρθὸν λίθου.

δ) Τινὲς δὲ τῶν στρατιωτῶν ἄλλα ἔλεγον.

ε) Παρά τὴν πόλιν ἦν πυραμὶς λίθου μεγάλη. Ἐπὶ ταύτης πολλοὶ τῶν βαρβάρων ἦσαν ἐκ τῶν πλησίον κωμῶν πεφευγότες.

 

Ερασιτεχνική δημιουργία τον Οκτώβριο του 2004.  Τελευταία ενημέρωση:  Κυριακή, 08 Μαρτίου 2015.